50/30/20 Bütçe Hesaplama
Money Vault geliştiricisi Money Vault editör ekibi tarafından hazırlanmıştır. Bu içerik genel eğitim amaçlıdır, kişiye özel finansal tavsiye değildir.
Vergi sonrası aylık gelirinizi girin; hesaplama aracı bunu üç kısma ayırır: ihtiyaçlar, istekler ve birikim ile borç ödemeleri. Her kısmın hedeften ne kadar uzak olduğunu görmek için şu anki harcamalarınızı ekleyin.
50/30/20 kuralı nasıl işler
Kural, vergi sonrası aylık gelirinizi üç kısma ayırır: %50 ihtiyaçlara, %30 isteklere, %20 de birikime ve borç kapatmaya. Kuralı, Elizabeth Warren ve Amelia Warren Tyagi 2005 tarihli All Your Worth adlı kitaplarıyla yaygınlaştırdı. Her harcamayı uzun bir kategori listesine göre takip etmek yerine üç toplamı dengede tutarsınız.
İhtiyaç, istek ve birikime neler girer
- İhtiyaçlar (%50): ne olursa olsun yapmak zorunda olduğunuz ödemeler: kira veya konut kredisi taksiti, elektrik, su ve doğalgaz faturaları, temel market alışverişi, sigorta, işe ulaşım, çocuk bakımı ve kredilerle kartların asgari ödemeleri.
- İstekler (%30): hiçbir taahhüdü bozmadan kısabileceğiniz harcamalar: dışarıda yemek, paket servis, dijital yayın platformları ve diğer abonelikler, hobiler, tatiller, temel parçaların ötesindeki kıyafetler ve daha yeni bir telefon gibi yükseltmeler.
- Birikim ve borç (%20): acil durum fonu, emeklilik ve diğer birikimler ile asgari tutarın üzerindeki tüm borç ödemeleri.
Bazı alışverişler kısmen ihtiyaç, kısmen istektir. Market alışverişi bir ihtiyaçtır, ama aynı sepetin daha pahalı bir versiyonu kısmen istektir. Basit bir test: idare edebileceğiniz en ucuz versiyon ihtiyaçtır, geri kalanı istektir.
Hangi geliri girmelisiniz
Net gelirinizi girin: gelir vergisi ve sosyal güvenlik primleri kesildikten sonra her ay hesabınıza yatan tutar. İşvereniniz emeklilik katkısını veya sağlık sigortasını maaşınızdan zaten kesiyorsa, bunları geri ekleyip her birini kendi grubunda sayabilirsiniz: emekliliği birikimde, sağlık sigortasını ihtiyaçlarda. Geliriniz aydan aya değişiyorsa, ortalama yerine düşük bir ayın gelirini girin; böylece plan zayıf bir ayda da işler, iyi aylardan gelen fazlalık ise birikime gider.
Bir örnek
Kurgusal bir kişinin eline ayda net 3.000 geçiyor. Standart dağılım ihtiyaçlara 1.500, isteklere 900, birikim ve borca 600 ayırır. Kirası 1.100, faturalar ve telefon 150, market 350, ulaşım 120; yani ihtiyaçlar toplam 1.720 eder: gelirin %57’si ve hedefin 220 üzerinde. İsteklere 680 harcıyor ve birikime 600 ayırıyor.
Gerçek dağılımı yaklaşık 57/23/20. İhtiyaçlar hedefin üzerinde, ama istekler hedefin 220 altında ve birikim %20’nin tamamını alıyor. Bu işleyen bir bütçedir: ihtiyaç ve istek hedefleri yol gösterir, birikime ayrılan %20 ise korunması gereken kısımdır. İhtiyaçlar daha da artarsa önce istekleri kısın; %20’den az birikim, başka çare olmayan bir dönem içindir. Aynı sonucu görmek için bu rakamları yukarıdaki hesaplama aracına girin.
Standart dağılım size uymadığında
- Konut giderleri gelirinizin büyük kısmını alıyor. Kiraların yüksek olduğu yerlerde ihtiyaçlar çoğu zaman net gelirin yarısından fazlasını alır. 60/20/20 dağılımı birikimi %20’de tutar ve farkı isteklerden alır.
- Pahalı bir borcu kapatıyorsunuz. %20’yi önce faiz oranı en yüksek borca yönlendirin; tüm borçların asgari ödemeleri ihtiyaçlarda kalır. Beklenmedik bir fatura yeniden karta yüklenmesin diye küçük bir acil durum fonu tutun.
- Bütçeniz çok kısıtlı. İhtiyaçlar gelirin %70’ini aldığında birikimi %20’de tutun ve istekleri %10’a indirin: %70 ihtiyaç ve %10 istekten oluşan özel bir dağılım seçin. Bir süre bu bile mümkün olmazsa, hiç biriktirmemek yerine daha az biriktirin: %10 bile acil durum fonu oluşturur. Geliriniz veya giderleriniz değiştiğinde %20’ye dönün. Bu, başka yerlerde görebileceğiniz ve tüm yaşam giderlerine %70, birikime %20, borca ya da bağışa %10 ayıran 70/20/10 kuralı değildir.
- Geliriniz giderlerinizin çok üzerinde. %20’den fazla biriktirmenize hiçbir engel yok: kural birikim için bir üst sınır değil, bir alt sınır koyar.
Dağılımınızı her ay kontrol edin
Hesaplama aracı hedefleri verir; işe yarayan kısım bunları gerçekte harcadığınızla karşılaştırmaktır. Ayda bir kez üç grubun her birindeki harcamanızı toplayın, toplamları yukarıdaki isteğe bağlı alanlara girin ve her birinin hedeften ne kadar uzak olduğuna bakın. Harcamalarınızı bir uygulamada veya elektronik tabloda takip ediyorsanız, kategorilerinizin her birinin hangi gruba girdiğini not edin; böylece üç toplamı hızlıca çıkarabilirsiniz.
Money Vault kullanıyorsanız harcamaları sesle veya fiş tarayarak ekleyebilir ve harcamalarınızı bir hafta ya da bir ay için kategoriye göre görebilirsiniz; bu da aylık toplamları çıkarmayı hızlandırır. Money Vault bir iPhone uygulamasıdır. Money Vault’u App Store’da görüntüleyin.
Bu kurala göre tasarlanmış bir uygulama seçmek için en iyi 50/30/20 bütçe uygulamaları rehberine bakın. Sıfırdan bütçe kurmak için 5 dakikada bütçe nasıl kurulur rehberine, aylık bütçeyi bozan yıllık faturalar için ise yıllık giderler için nasıl birikim yapılır rehberine bakın.