Poradnik

Tanie menu na tydzień: planowanie posiłków przy ograniczonym budżecie

Tekst przygotował zespół redakcyjny Money Vault, twórca Money Vault. To ogólne informacje edukacyjne, a nie indywidualna porada finansowa.

Plan posiłków decyduje, co kupisz, zanim wejdziesz do sklepu. Bez niego tydzień wypełniają produkty, które ładnie wyglądają na półce, jedzenie na wynos w wieczory, gdy nie masz siły gotować, i jedzenie, które trafia do kosza, bo nikt nie zaplanował dla niego posiłku. Ten poradnik układa menu na tydzień krok po kroku: zaczynasz od kwoty, jaką masz na zakupy spożywcze, liczysz, ile kosztuje każda porcja dania, wybierasz kilka sprawdzonych dań, dzielisz wspólne składniki między posiłki, planujesz resztki i lunche, a na koniec tygodnia sprawdzasz, co zadziałało. Przykładowy tydzień dla dwóch osób pokazuje, jak te elementy pasują do siebie.

Zacznij od kwoty na tydzień

Zacznij od tygodniowej kwoty na zakupy spożywcze, a nie od przepisów. Jeśli masz już tygodniowy budżet na zakupy, użyj go. Jeśli nie, zsumuj paragony z zakupów spożywczych z ostatnich czterech tygodni i podziel sumę przez cztery. Następnie policz, ile posiłków przygotujesz z zakupów w tym tygodniu, łącznie z lunchami do pracy lub szkoły, i podziel kwotę przez tę liczbę. Otrzymasz średni koszt posiłku, który pomoże ocenić, czy zaplanowane danie mieści się w budżecie.

Przykład: fikcyjne gospodarstwo domowe dwuosobowe ma na zakupy spożywcze w tym tygodniu $100. Każda osoba je 7 śniadań i 7 kolacji w domu i zabiera lunch do pracy w 5 dni roboczych, a lunche w weekend jedzą na mieście. To 19 posiłków na osobę i 38 posiłków łącznie. Średnia wynosi $100 / 38 ≈ $2.63 za posiłek. Śniadania zwykle kosztują mniej niż kolacje, więc traktuj średnią jako wskazówkę na tydzień, a nie limit dla każdego talerza.

Policz koszt jednej porcji

Cena dania niewiele mówi, dopóki nie podzielisz jej przez liczbę porcji, które daje:

koszt jednej porcji = koszt użytych składników / liczba porcji

Licz tylko tę część każdego opakowania, która trafia do dania. Jeśli użyjesz połowy torebki ryżu za $3.00, licz $1.50.

Przykład: garnek zupy z soczewicy to soczewica za $1.80, marchew i cebula za $1.20, puszka pomidorów za $0.90 oraz olej i przyprawy za $0.50. Razem $4.40 za 6 porcji, czyli $4.40 / 6 ≈ $0.73 za porcję. Stir fry z kurczakiem, warzywami i ryżem: kurczak za $6.40, warzywa za $3.00 i ryż za $0.60 dają $10.00 za 4 porcje, czyli $10.00 / 4 = $2.50 za porcję. Oba dania mieszczą się w średniej $2.63, a zupa daje miejsce na droższe danie w innym dniu tygodnia.

Wybierz kilka sprawdzonych dań

Zapisz osiem do dziesięciu kolacji, które w twoim domu wszyscy lubią i chętnie zjedzą ponownie. Dla każdej policz koszt porcji na podstawie ostatnich paragonów i zaznacz najtańsze. Większość tygodnia ułóż z tej listy sprawdzonych dań, a jeśli budżet pozwala, dodaj jedno droższe danie. Dania, które znasz dobrze, w praktyce kosztują mniej: kupujesz właściwe ilości, szybciej gotujesz i mniej wyrzucasz. Spróbuj co najwyżej jednego nowego przepisu w tygodniu i dodawaj go do listy tylko wtedy, gdy smakował i był wystarczająco tani.

Dziel składniki między posiłki

Wybierz na tydzień dwa lub trzy składniki i wykorzystaj każdy z nich w kilku daniach. Cały kurczak upieczony w niedzielę da lunche do pracy na poniedziałek, a z jego kości ugotujesz zupę na poniedziałkową kolację. Świeże zioła psują się w ciągu kilku dni, a cała główka kapusty to za dużo na jeden posiłek, dlatego każdy z tych produktów zaplanuj w dwóch lub trzech daniach. Celem jest krótka lista zakupów, w której większość pozycji trafia do więcej niż jednego posiłku, tak by pod koniec tygodnia nic nie zostało bez planu.

Gotuj raz, jedz dwa razy

Kiedy gotujesz danie, które dobrze się przechowuje, na przykład zupę, gulasz lub sos do makaronu, ugotuj podwójną porcję i wpisz drugi posiłek do planu: lunch następnego dnia albo kolację dwa dni później. Schowaj ugotowane jedzenie do lodówki lub zamrażarki w ciągu dwóch godzin od ugotowania, a jeśli w pomieszczeniu jest cieplej niż 90°F (32°C), w ciągu godziny. Jedz schłodzone jedzenie w ciągu dwóch dni i podpisz każdą zamrożoną porcję nazwą dania i datą. Zalecenia dotyczące bezpieczeństwa żywności różnią się między krajami, więc stosuj się do lokalnych wytycznych, zwłaszcza w przypadku ugotowanego ryżu. Zaplanowane resztki to jedzenie, za które już zapłaciłeś; niezaplanowane resztki to najczęściej to, co trafia do kosza.

Zaplanuj także śniadania i lunche

Wiele planów obejmuje tylko kolacje, a śniadania i lunche kupuje się wtedy po drodze do pracy lub szkoły. Wybierz na tydzień dwa lub trzy proste śniadania, na przykład owsiankę, jajka albo jogurt z owocami, i planuj lunche z resztek kolacji.

Przykład: jeśli jedna osoba kupuje lunch w pięć dni roboczych po $9, to 5 × $9 = $45 tygodniowo. Lunch z resztek kolacji po $2.50 za porcję kosztuje 5 × $2.50 = $12.50. Różnica to $45 - $12.50 = $32.50 tygodniowo, czyli 4 × $32.50 = $130 przez cztery tygodnie.

Zostaw jedną kolację bez planu

Plan, w którym każdy wieczór jest ustalony, rozpada się przy pierwszej nieoczekiwanej sytuacji. Zostaw jedną kolację w tygodniu bez z góry wybranego dania i wykorzystaj ją na to, co zostało: omlet, zupę albo makaron z pozostałymi warzywami. Miej pod ręką dwa lub trzy dania, które przygotujesz z zapasów w szafce, na przykład makaron ze słoikiem sosu albo fasolę z puszki z ryżem, na wieczory, gdy plan nie wypali. Tanie zapasowe danie w domu kosztuje znacznie mniej niż niezaplanowane jedzenie na wynos lub z dostawą.

Przykładowy tydzień dla dwóch osób

Tak fikcyjne gospodarstwo domowe dwuosobowe mogłoby zaplanować tydzień za $100. Ceny są przykładowe; użyj cen z własnych paragonów. Tydzień zaczyna się w niedzielę, dzień po głównych zakupach, a każde danie zjadane jest w ciągu dwóch dni od ugotowania. Świeża ryba i kurczak w lodówce wytrzymują tylko dzień lub dwa, dlatego łososia kupuje się mrożonego i rozmraża w lodówce dzień wcześniej.

DzieńKolacjaKoszt i porcjeResztki
NiedzielaPieczony kurczak z ziemniakami i kapustą$14.00 za 4 porcje, po $3.50 każda2 lunche do pracy w poniedziałek; kości idą do poniedziałkowej zupy
PoniedziałekZupa z kurczaka z kości, z marchewką, kapustą i makaronem$2.00 za 4 porcje, po $0.50 każda2 lunche do pracy we wtorek
WtorekZupa z soczewicy$4.40 za 6 porcji, około $0.73 każda2 lunche do pracy w środę i 2 w czwartek
ŚrodaGulasz z fasoli i warzyw$6.00 za 4 porcje, po $1.50 każda2 lunche do pracy w piątek
CzwartekWarzywa z jajkiem z woka ze świeżo ugotowanym ryżem i resztą kapusty$3.00 za 2 porcje, po $1.50 każdaBrak
PiątekMrożony łosoś z ziemniakami i mrożoną fasolką szparagową, najdroższe danie tygodnia$14.00 za 2 porcje, po $7.00 każdaBrak
SobotaKolacja z resztek: omlet z pozostałymi warzywami$3.00 za 2 porcje, po $1.50 każdaBrak

Siedem dań kosztuje $14.00 + $2.00 + $4.40 + $6.00 + $3.00 + $14.00 + $3.00 = $46.40 i daje 24 porcje: 14 kolacji i 10 lunchów do pracy. To $46.40 / 24 ≈ $1.93 za porcję. Śniadania z owsianki, jajek i owoców dodają około $14.00 tygodniowo, więc zaplanowane posiłki kosztują $46.40 + $14.00 = $60.40. Koszty dań liczą tylko tę część opakowań, którą zużyjesz, więc paragon będzie wyższy. Pozostałe $100 - $60.40 = $39.60 pokrywa resztę opakowań oraz przekąski, napoje i inne podstawowe produkty.

Zamień menu w listę zakupów

Przejdź przez menu posiłek po posiłku i zapisz każdy składnik. Skreśl to, co masz już w domu, potem przy każdej pozostałej pozycji zapisz spodziewaną cenę i zsumuj listę. Jeśli suma przekracza tygodniową kwotę, zamień jedno danie na tańsze z listy sprawdzonych dań, zanim pójdziesz do sklepu. Jak sporządzić listę z cenami, porównać sklepy i sprawdzić paragon po zakupach, zobacz poradnik jak oszczędzać na zakupach spożywczych.

Szablon tygodniowego menu do skopiowania

Tydzień od:
Budżet na zakupy spożywcze w tym tygodniu:
Posiłki z zakupów w tym tygodniu (łącznie z lunchami do pracy):
Średnio na posiłek (budżet / liczba posiłków):
Już w domu, zużyć najpierw:
Wspólne składniki w tym tygodniu:
Główny dzień zakupów:
Poniedziałek:
Wtorek:
Środa:
Czwartek:
Piątek:
Sobota:
Niedziela:
Zaplanowane resztki (który posiłek, który dzień):
Kolacja bez planu (zużycie resztek):
Śniadania i lunche:
Szacunkowa suma listy zakupów:
Faktycznie wydano:
Co zmienić w przyszłym tygodniu:

Podsumuj tydzień

Na koniec tygodnia sprawdź, co faktycznie zjadłeś, co wyrzuciłeś i które dania kosztowały więcej, niż planowałeś. Zachowaj na liście sprawdzonych dań te, które były tanie i smakowały, usuń pozostałe i zmień jedną rzecz na następny tydzień. Po miesiącu twoja lista stanie się zestawem powtarzanych dań o znanym koszcie, a planowanie nowego tygodnia zajmie kilka minut.

Opcjonalny dziennik wydatków w Money Vault

Jeśli korzystasz z Money Vault, możesz tam skanować paragony z zakupów albo dodać zakup głosowo i zobaczyć wydatki według kategorii za dzień, tydzień lub miesiąc. Jeśli chcesz porównać zakupy na gotowanie w domu z jedzeniem na mieście, utwórz osobną kategorię dla każdego z nich. Powyższy szablon działa też na papierze; aplikacja tylko przyspiesza zapisywanie wydatków. Money Vault to aplikacja na iPhone. Zobacz Money Vault w App Store.

Aby wybrać aplikację do planowania posiłków, zobacz przegląd aplikacji do planowania posiłków. Do samych zakupów służy przegląd aplikacji do budżetowania zakupów spożywczych, a do śledzenia wydatków na jedzenie, zarówno zakupy, jak i jedzenie na mieście, przegląd aplikacji do śledzenia wydatków na jedzenie. O paragonach przeczytasz w poradniku jak skanować paragony i kategoryzować je.