Hướng dẫn

Cách tiết kiệm tiền đi chợ: hệ thống theo tuần

Bài viết do đội ngũ biên tập Money Vault, đơn vị phát triển Money Vault, thực hiện. Đây là thông tin giáo dục tổng quát, không phải tư vấn tài chính cá nhân.

Phần lớn lời khuyên tiết kiệm tiền đi chợ chỉ là danh sách các mẹo vặt. Mẹo thì có ích, nhưng chỉ bền khi bạn biết chính xác mình chi bao nhiêu và kiểm tra mỗi tuần xem kế hoạch có hiệu quả không. Hướng dẫn này là một vòng lặp hằng tuần: xác định mức chi thực tế mỗi tuần, đặt mức trần chi tiêu đi chợ, tìm các món tốn kém nhất, lên kế hoạch từ những thứ đã có sẵn ở nhà, viết danh sách kèm giá, so sánh cửa hàng và đơn giá, rồi đối chiếu hóa đơn với danh sách. Mỗi bước chỉ mất vài phút, nhưng gộp lại sẽ cho thấy tiền đang đi đâu.

Tìm con số chi tiêu thực tế mỗi tuần

Gom hóa đơn đi chợ của bốn tuần gần nhất, kể cả các chuyến mua thêm nhanh, rồi cộng theo từng tuần. Nếu thiếu hóa đơn, sao kê ngân hàng hoặc thẻ sẽ giúp bù vào. Chia tổng bốn tuần cho bốn để có mức trung bình.

Ví dụ: một hộ gia đình giả định chi $142, $168, $121 và $189 trong bốn tuần. Tổng là $620, nên trung bình mỗi tuần là $620 / 4 = $155. Độ chênh lệch cũng quan trọng: tuần chi $189 có một bữa tiệc, còn tuần chi $121 ngay sau một đợt mua sắm lớn. Hãy ghi lại điều khiến tuần cao và tuần thấp khác nhau, vì những ghi chú này sẽ trở thành ý tưởng tiết kiệm đầu tiên của bạn.

Đặt mức trần đi chợ mỗi tuần mà bạn có thể giữ

Đặt mức trần mỗi tuần thấp hơn trung bình một chút, đừng cắt giảm mạnh. Trong ví dụ, mức trần $140 thấp hơn $155 khoảng 10%. Mức trần quá thấp thường bị phá vỡ trong vài ngày rồi bị bỏ qua. Nếu bạn chi dưới mức trần ba tuần liền, hãy hạ nhẹ; nếu tuần nào cũng vượt, hãy tìm xem điều gì đẩy tổng chi tăng trước khi thay đổi mức trần.

Quyết định nên tính các món không phải thực phẩm mua ở siêu thị, như hóa chất tẩy rửa hay đồ vệ sinh cá nhân, vào đâu: luôn tính trong mức trần, hoặc luôn tính riêng. Có tuần tính, có tuần không tính sẽ khiến các tuần không thể so sánh được.

Tìm những món tốn kém nhất

Tổng chi cho biết bạn đã tiêu bao nhiêu; các dòng hàng trên hóa đơn cho biết tiêu vào đâu. Với cùng bốn tuần hóa đơn, đánh dấu những món bạn mua đi mua lại, rồi cộng chi phí của từng món trong bốn tuần. Chọn năm món có tổng bốn tuần cao nhất. Đây là nơi thay đổi nhỏ có thể tiết kiệm tiền mỗi tuần: đổi sang nhãn hiệu rẻ hơn, mua khẩu phần nhỏ hơn, mua khi đang giảm giá, hoặc thay bằng món khác trong một số bữa. Hãy đổi một món trước, rồi so sánh chi phí của món đó trong vài tuần tiếp theo.

Lên kế hoạch từ những gì bạn đã có

Trước khi viết danh sách, hãy xem lại tủ lạnh, ngăn đá và tủ bếp. Ghi ra những món cần dùng trước, rồi lên kế hoạch bữa ăn xoay quanh chúng. Nửa túi gạo, rau đông lạnh và hai quả trứng là khởi đầu cho một bữa tối, không phải lý do để mua cả bộ nguyên liệu mới.

Lên kế hoạch bữa ăn cho cả tuần, kể cả bữa sáng và bữa trưa nếu bạn thường mua. Dùng lại nguyên liệu qua nhiều món: một bó rau thơm hay một gói thịt gà có thể làm hai, ba món. Thức ăn bị bỏ đi là khoản tiền đã trả hai lần: một lần ở siêu thị, và một lần khi phải mua lại.

Để xem ví dụ thực đơn cả tuần kèm chi phí mỗi khẩu phần và mẫu thực đơn để sao chép, hãy đọc hướng dẫn lên thực đơn tiết kiệm cho cả tuần.

Viết danh sách kèm giá

Bên cạnh mỗi món, ghi giá dự kiến dựa trên hóa đơn gần nhất hoặc trang web của cửa hàng, rồi cộng cả danh sách trước khi ra khỏi nhà. Nếu tổng ước tính vượt mức trần, hãy điều chỉnh danh sách ở nhà, nơi dễ đổi một bữa ăn sang món rẻ hơn, thay vì điều chỉnh ở quầy thanh toán.

Danh sách có giá cũng thay đổi cách bạn mua sắm: một món không có trong danh sách phải cạnh tranh với mức trần, và khoảnh khắc dừng lại đó thường đủ để bạn để nó trên kệ.

So sánh hai cửa hàng trên cùng các món

Chọn mười món bạn mua mỗi tuần, ghi giá của chúng ở hai cửa hàng dễ đi, ví dụ trực tiếp trên kệ hoặc trên trang web của cửa hàng. So sánh tổng của cùng mười món, không so từng giá lẻ. Khoảng chênh lệch cho thấy việc đổi nơi đi chợ chính có đáng với quãng đường thêm hay không. Một số hộ gia đình chia việc mua sắm: nhu yếu phẩm mua ở nơi rẻ hơn, thực phẩm tươi mua ở nơi chất lượng tốt hơn.

So sánh đơn giá, không so giá gói

Nhiều siêu thị ghi đơn giá trên nhãn kệ, chẳng hạn giá trên kilogram, lít hoặc 100 gram. Nếu không có, hãy chia giá cho số lượng.

đơn giá = giá gói / số lượng

Ví dụ: một gói mì ống giả định 500 g giá $1.49, tức là $1.49 / 0.5 kg = $2.98 mỗi kilogram. Gói 1 kg giá $2.39 mỗi kilogram. Mua gói lớn tiết kiệm $2.98 - $2.39 = $0.59 mỗi kilogram. Gói lớn tiết kiệm tiền với thực phẩm bạn dùng hết. Với thực phẩm dễ hỏng, như sữa chua, salad hoặc bánh mì, gói lớn chỉ rẻ hơn nếu bạn dùng hết trước khi hỏng; nếu không, phần phải bỏ đi có thể triệt tiêu khoản tiết kiệm.

Hàng nhãn riêng của siêu thị cũng nên so sánh theo cách đó. Thử từng món hàng nhãn riêng một lần, và giữ những món thay thế bạn thích.

Chú ý các chuyến mua thêm nhanh

Những chuyến mua thêm chỉ một hai món thường kết thúc bằng việc mua thêm vài món nữa. Trong một tháng, ghi lại từng chuyến mua thêm và tổng tiền. Nếu các chuyến này cộng lại nhiều hơn bạn nghĩ, hãy lên kế hoạch một lần mua chính mỗi tuần, giữ một danh sách ngắn cho đồ tươi như sữa, bánh mì hoặc trái cây, và dành sẵn một khoản cố định cho chúng bên trong mức trần hằng tuần.

Đối chiếu hóa đơn với danh sách

Sau mỗi lần đi chợ, so sánh hóa đơn với danh sách. Ghi ba con số: tổng ước tính, tổng thực tế và phần chênh lệch. Sau đó viết một dòng giải thích vì sao khác nhau: giá đã tăng, một món bị hết, hoặc có thứ gì thêm vào giỏ. Sau vài tuần, những dòng ghi chú này cho thấy thói quen chi tiêu của bạn rõ hơn mọi lời khuyên chung chung.

Bảng tính hằng tuần để sao chép

Tuần bắt đầu ngày:
Mức trần đi chợ hằng tuần:
Đã có sẵn ở nhà, dùng trước:
Các bữa ăn đã lên kế hoạch:
Danh sách mua sắm kèm giá ước tính từng món:
Tổng ước tính:
Tổng hóa đơn thực tế:
Chênh lệch và lý do chính:
Các chuyến mua thêm trong tuần và tổng tiền:
Một thay đổi cho tuần tới:

Xem lại mỗi tuần một lần

Chọn một khung giờ cố định, ví dụ trước khi viết danh sách tuần tới. Xem mức trần, tổng thực tế của tuần trước và ghi chú khi kiểm tra hóa đơn. Giữ lại những gì hiệu quả và chỉ đổi một việc mỗi lần, chẳng hạn bữa sáng rẻ hơn, đổi sang hàng nhãn riêng, hay bớt một chuyến mua thêm. Thay đổi tất cả cùng lúc sẽ khiến bạn khó biết điều gì thực sự giúp tiết kiệm tiền.

Nhật ký chi tiêu Money Vault (tùy chọn)

Nếu bạn dùng Money Vault, bạn có thể quét hóa đơn đi chợ hoặc thêm khoản mua bằng giọng nói, rồi xem chi tiêu theo danh mục theo ngày, tuần hoặc tháng. Nếu muốn tách chi phí đi chợ khỏi ăn ngoài, hãy tạo một danh mục Đi chợ riêng. Bảng tính ở trên cũng dùng được trên giấy; ứng dụng chỉ giúp bước nhập hóa đơn nhanh hơn. Money Vault là ứng dụng dành cho iPhone. Xem Money Vault trên App Store.

Để chọn công cụ cho việc mua sắm, xem hướng dẫn ứng dụng ngân sách đi chợ và hướng dẫn ứng dụng lên thực đơn và ngân sách. Để theo dõi chi tiêu thực phẩm cho cả đi chợ lẫn ăn ngoài, xem hướng dẫn ứng dụng theo dõi chi tiêu thực phẩm. Về hóa đơn, xem cách quét hóa đơn và phân loại tự động.